Food Fact Check: What happens during a food recall?

Cymraeg

We know it can be worrying when food is recalled because of a safety issue or misleading packaging. When it happens, we often see questions about how people can protect themselves and their families.

We also see people wanting to understand what assurances, checks and balances are in place so it can be resolved quickly and doesn’t happen again.

‘Food Fact Check’ is The Food Standards Agency's (FSA) new service to give clear in-depth answers to the questions you’ve been asking to help you check the facts behind claims you’ve seen online.

Here we answer some of the questions being asked about food recalls.

What is a food recall?

If a food product is found to be unsafe it will be recalled by the retailer or food manufacturer. This means it’s removed from sale and customers are advised not to eat it.

Notices in shops or on websites explain what to do if you bought the product. If the food has been distributed widely, the FSA may publish a recall notice to reach more people.

You can sign up for alerts or check the FSA website.

Why might food be withdrawn from sale or recalled?

Food can be taken off the shelves (withdrawn) or recalled for different reasons.

Sometimes it’s because harmful bacteria or viruses are found in the food (microbiological contamination), or it might have been contaminated in some other way.

For example, chemicals or unexpected physical objects like plastic or metal that could cause injury or be a choking hazard. Or it could contain an allergen, such as peanuts or milk, not listed on the label.

What should I do during a food recall?

The most important thing is to follow the advice in the recall notice.

In many cases, the advice will be not to eat the product, either for all customers or for specific groups (for example, people with certain allergies).

The notice will also tell you how to return the item for a refund or what other steps you should take. If a different action is needed – for example, disposing of the product safely – the recall notice will make this clear.

How do I know which products are affected by a recall?

Recall notices explain exactly what to look for – product name, pack size, batch or lot number, and the 'use-by' or 'best before' dates.

Photos are usually included to make checking easier. All recall alerts published by the FSA are online, and you can get them directly by signing up for FSA alerts.  

What are the most common causes of food poisoning that cause recalls?

Salmonella, E. coli and listeria are some of the most common harmful bacteria that are found in food. The presence of any of these bacteria could lead to a food recall.

Food poisoning from such bacteria can occur if food:

isn’t cooked or reheated thoroughly isn’t stored correctly is left out at room temperature for more than 4 hours is prepared with unclean hands or equipment

Additionally, cross-contamination between raw and ready-to-eat foods is a common cause.

Is the number of food recalls increasing each year?

No. The number of food recalls varies year on year.

We investigate about 2,000 incidents a year, helping the FSA and others to respond to problems quickly and make sure unsafe products are either taken off the shelves or consumers are warned not to eat them.

How do I report a concern?

If you think you have food poisoning or have experienced an allergic reaction from something you bought from a shop, restaurant or takeaway, contact the business you bought it from and get in touch with the relevant local authority’s food safety team.

You should also do this if you notice something wrong with a product such as an ingredient not listed on the label or a foreign object like glass, metal or plastic pieces.

If you work for a food business and have a concern, use the whistle-blower hotline Food Crime Confidential by dialling 0800 028 11 80.

What should I do if I think I have food poisoning?

Symptoms (such as nausea, vomiting, diarrhoea, tummy pain, and fever) usually start within a few days of eating contaminated food. Most cases resolve on their own, but it’s important to stay hydrated.

If you or someone in a vulnerable group (young children, pregnant women, older adults, or people with weakened immune systems) is affected, take extra care and seek medical advice if needed.

For more information on symptoms, treatment and when to get help, visit the NHS food poisoning page.

What happens when there’s an investigation into a food safety issue?

When a food safety or fraud incident is suspected, a detailed investigation begins.

This is known as a food chain investigation and will include gathering evidence from businesses, verifying supply chain documentation and tracing products back through every step of the chain.

Investigations can take days to weeks due to the complexity of UK and global supply chains.

How is unsafe food detected?

Unsafe food is detected through a combination of preventative controls, inspection, testing and reporting systems across the food chain.

Food businesses monitor hygiene, temperatures and processes as part of their food safety management procedures and may carry out their own checks and testing.

Regulators also carry out routine and targeted inspections and samples from food and food preparation areas (like production lines in factories) are tested in accredited labs for harmful bacteria, chemicals or undeclared allergens.

Scientists may use genetic fingerprinting to link positive food results with human cases of illness, and pinpoint the source, where possible.

Information from consumer complaints, illness reports and supply-chain traceability can also trigger investigations. If an issue is confirmed, affected products are recalled and the public is alerted.

The FSA and partners across government and the food system also run a national surveillance programme that collects and tests samples throughout the year across the food chain to spot issues early.

Can a business be shut down or fined for issuing recalls?

Enforcement action including prosecution could be considered by the local authority if there’s evidence of negligence or repeated breaches of food safety law.

However, when a business issues a recall, it doesn’t automatically mean they’ve done something wrong.

Even responsible businesses can face problems from time to time. What matters is how they respond.

After a recall is issued, the business must follow strict steps to remove affected product from sale and ensure customers are told what to do.

Who is responsible for protecting the public from unsafe food and issuing food recalls?

The UK food system uses three lines of defence to protect consumers.

First, food businesses themselves are responsible for producing safe food and following strict hygiene and traceability rules, as well as removing unsafe food from shop shelves and online.

Second, local authorities carry out onsite inspections and audits to check businesses are following the rules, taking enforcement action if needed.  

Third, the FSA provide oversight, sets standards, and coordinates national responses to incidents, including recalls and investigations.

Y Gwir am Fwyd: Beth sy’n digwydd pan gaiff bwyd ei alw’n ôl?

Rydyn ni’n gwybod y gall cynhyrchion bwyd sy’n cael eu galw’n ôl oherwydd problem diogelwch neu wybodaeth gamarweiniol ar ddeunydd pecynnu beri pryder. Pan fydd hyn yn digwydd, mae pobl yn aml yn gofyn i ni sut gallant ddiogelu eu hunain a’u teuluoedd.

Rydyn ni hefyd yn gweld bod pobl eisiau deall pa gamau a gwiriadau sydd ar waith i fynd i’r afael â’r broblem yn gyflym a sicrhau nad yw’n digwydd eto.

‘Y Gwir am Fwyd’ yw gwasanaeth newydd yr Asiantaeth Safonau Bwyd (ASB) i roi atebion clir a manwl i’r cwestiynau rydych chi wedi bod yn eu gofyn i’ch helpu i wirio’r ffeithiau y tu ôl i honiadau rydych chi wedi’u gweld ar-lein.

Yn y blog hwn, mae’r ASB yn ateb rhai o’r cwestiynau cyffredin am alw bwyd yn ôl.

Beth yw rhybudd i alw bwyd yn ôl? / Sut caiff bwyd ei alw’n ôl?

Os canfyddir bod cynnyrch bwyd yn anniogel, bydd y manwerthwr neu’r gweithgynhyrchwr yn galw’r bwyd yn ôl. Mae hyn yn golygu bod y cynnyrch wedi’i dynnu oddi ar y farchnad a chynghorir cwsmeriaid i beidio â’i fwyta.

Mae hysbysiadau mewn siopau neu ar wefannau yn egluro beth i’w wneud os ydych chi wedi prynu’r cynnyrch. Os yw’r bwyd wedi’i ddosbarthu’n eang, efallai y bydd yr ASB yn cyhoeddi hysbysiad galw’n ôl i gyrraedd mwy o bobl.

Gallwch danysgrifio i gael rhybuddion neu edrych ar wefan yr ASB.

Pam gallai bwyd gael ei alw neu ei dynnu’n ôl?

Mae modd tynnu bwyd oddi ar y silffoedd neu ei alw’n ôl am wahanol resymau.

Weithiau, mae hyn oherwydd bod bacteria neu feirysau niweidiol yn cael eu canfod yn y bwyd (halogiad microbiolegol), neu efallai ei fod wedi’i halogi mewn ffordd arall.

Er enghraifft, cemegion neu ddeunydd ffisegol annisgwyl fel plastig neu fetel a allai achosi anaf neu fod yn berygl tagu. Neu, gallai gynnwys alergen, fel pysgnau neu laeth, heb nodi hyn ar y label.

Beth dylwn i ei wneud pan gaiff bwyd ei alw’n ôl?

Y peth pwysicaf yw dilyn y cyngor yn yr hysbysiad ei hun.

Mewn llawer o achosion, y cyngor fydd peidio â bwyta’r cynnyrch, naill ai i bob cwsmer neu i grwpiau penodol (er enghraifft, pobl ag alergeddau penodol).

Bydd yr hysbysiad hefyd yn dweud wrthych sut i ddychwelyd yr eitem am ad-daliad neu ba gamau eraill y dylech eu cymryd. Os bydd angen cymryd camau gwahanol – er enghraifft, cael gwared ar y cynnyrch yn ddiogel – bydd yr hysbysiad yn egluro hyn.

Sut rydw i’n gwybod pa gynhyrchion sy’n destun hysbysiad galw bwyd yn ôl?

Mae hysbysiadau galw’n ôl yn egluro’n union beth i chwilio amdano – enw’r cynnyrch, maint y pecyn, rhif y swp neu’r lot, a’r dyddiadau ‘defnyddio erbyn’ neu ‘ar ei orau cyn’.

Fel arfer, mae lluniau i’w cael i’w gwneud hi’n haws gwirio’r cynhyrchion dan sylw. Mae pob rhybudd galw’n ôl yn cael ei gyhoeddi gan yr ASB ar-lein, a gallwch chi eu cael drwy danysgrifio i rybuddion yr ASB. 

Beth yw’r achosion mwyaf cyffredin o wenwyn bwyd sy’n achosi hysbysiadau galw’n ôl?

Salmonela, E. coli a listeria yw rhai o’r bacteria niweidiol mwyaf cyffredin sy’n cael eu canfod mewn bwyd. Gallai presenoldeb unrhyw un o’r bacteria hyn arwain at alw bwyd yn ôl.

Gall gwenwyn bwyd gan facteria o'r fath ddigwydd os:

na chaiff bwyd ei goginio neu ei ailgynhesu’n drylwyr os na chaiff ei storio’n gywir os caiff ei adael ar dymheredd ystafell am fwy na 4 awr os caiff ei baratoi â dwylo neu offer aflan

Yn ogystal, mae croeshalogi rhwng bwydydd amrwd a bwydydd parod i’w bwyta yn achos cyffredin.

A yw nifer y galwadau i alw bwyd yn ôl yn cynyddu bob blwyddyn?

Nac ydy. Mae nifer yr achosion o fwyd yn cael ei alw’n ôl yn amrywio o flwyddyn i flwyddyn.

Mae’r ASB yn ymchwilio i tua 2,000 o ddigwyddiadau’r flwyddyn, gan helpu ei hun ac eraill i ymateb yn gyflym i broblemau, a sicrhau bod cynhyrchion anniogel naill ai’n cael eu tynnu oddi ar y silffoedd neu fod defnyddwyr yn cael eu rhybuddio i beidio â’u bwyta.

Sut rydw i’n rhoi gwybod am unrhyw bryderon?

Os ydych chi’n meddwl eich bod chi’n dioddef o wenwyn bwyd neu os ydych chi wedi cael adwaith alergaidd i rywbeth a brynoch chi o siop, bwyty neu siop tecawê, cysylltwch â’r busnes y gwnaethoch chi brynu’r cynnyrch ganddo yn ogystal â thîm diogelwch bwyd yr awdurdod lleol perthnasol.

Dylech chi hefyd wneud hyn os byddwch chi’n sylwi ar rywbeth o’i le gyda chynnyrch – er enghraifft, cynhwysyn nad yw wedi’i restru ar y label neu ddeunydd estron fel darnau o wydr, metel neu blastig.

Os ydych chi’n gweithio i fusnes bwyd a bod gennych chi bryder, defnyddiwch y llinell gymorth i chwythwyr chwiban, Trechu Trosedd Bwyd yn Gyfrinachol, drwy ffonio 0800 028 11 80.

Beth dylwn i ei wneud os ydw i’n meddwl bod arna i wenwyn bwyd?

Mae symptomau (fel cyfog, chwydu, dolur rhydd, poen yn y stumog a thwymyn) fel arfer yn dechrau o fewn ychydig ddyddiau ar ôl bwyta bwyd sydd wedi’i halogi. Mae’r rhan fwyaf o achosion yn gwella’n naturiol, ond mae’n bwysig sicrhau eich bod chi’n yfed digon.

Os ydych chi neu rywun mewn grŵp agored i niwed (plant ifanc, menywod beichiog, oedolion hŷn, neu bobl â systemau imiwnedd gwan) yn dioddef o wenwyn bwyd, cymerwch ofal ychwanegol a cheisiwch gyngor meddygol os oes angen.

Am fwy o wybodaeth am symptomau, triniaethau a phryd i gael cymorth, ewch i dudalen y GIG ar wenwyn bwyd.

Beth sy’n digwydd pan fydd ymchwiliad i fater diogelwch bwyd?

Os oes amheuaeth o ddigwyddiad diogelwch bwyd neu dwyll, bydd ymchwiliad trylwyr yn dechrau.

Yr enw ar hyn yw ymchwiliad cadwyn fwyd a bydd yn cynnwys casglu tystiolaeth gan fusnesau, gwirio dogfennau ar hyd y gadwyn gyflenwi ac olrhain cynhyrchion yn ôl trwy bob cam o’r gadwyn.

Gall ymchwiliadau gymryd diwrnodau neu wythnosau oherwydd cymhlethdod cadwyni cyflenwi’r DU a’r byd.

Sut mae bwyd anniogel yn cael ei ganfod?

Mae bwyd anniogel yn cael ei ganfod drwy gyfuniad o reolaethau ataliol, a systemau arolygu, profi ac adrodd ar draws y gadwyn fwyd.

Mae busnesau bwyd yn monitro hylendid, tymereddau a phrosesau fel rhan o’u gweithdrefnau rheoli diogelwch bwyd a gallant gynnal eu gwiriadau a’u profion eu hunain.

Mae rheoleiddwyr hefyd yn cynnal archwiliadau arferol a thargededig, a chaiff samplau o fwyd a mannau paratoi bwyd (fel llinellau cynhyrchu mewn ffatrïoedd) eu profi mewn labordai achrededig am facteria niweidiol, cemegion neu alergenau heb eu datgan.

Gall gwyddonwyr ddefnyddio olion bysedd genetig i gysylltu canlyniadau bwyd positif ag achosion o salwch mewn pobl, a nodi’r ffynhonnell, lle bo modd.

Gall gwybodaeth o gwynion defnyddwyr, adroddiadau salwch, a gwybodaeth olrhain y gadwyn gyflenwi hefyd arwain at ymchwiliadau. Os bydd problem yn cael ei chadarnhau, caiff y cynhyrchion dan sylw eu galw’n ôl ac mae’r cyhoedd yn cael gwybod.

Mae’r ASB a phartneriaid ar draws y llywodraeth a’r system fwyd hefyd yn cynnal rhaglen wyliadwriaeth genedlaethol sy’n casglu ac yn profi samplau drwy gydol y flwyddyn ar draws y gadwyn fwyd i ganfod problemau’n gynnar.

A oes modd cau busnes neu roi dirwy i fusnes am alw cynhyrchion yn ôl?

Gallai’r awdurdod lleol ystyried camau gorfodi, gan gynnwys erlyn, os oes tystiolaeth o esgeulustod neu dystiolaeth bod y busnes bwyd yn torri cyfraith diogelwch bwyd dro ar ôl tro.

Fodd bynnag, pan fydd busnes yn galw cynnyrch yn ôl, nid yw hynny’n golygu’n awtomatig ei fod wedi gwneud rhywbeth o’i le.

Gall hyd yn oed fusnesau cyfrifol wynebu problemau o bryd i’w gilydd. Yr hyn sy’n bwysig yw sut maen nhw’n ymateb.

Ar ôl i gynnyrch gael ei alw’n ôl, rhaid i’r busnes ddilyn camau llym i gael gwared ar y cynnyrch yr effeithir arno, ei dynnu oddi ar y silffoedd, a sicrhau bod cwsmeriaid yn cael gwybod beth i’w wneud.

Pwy sy’n gyfrifol am ddiogelu’r cyhoedd rhag bwyd anniogel a galw bwyd yn ôl?

Mae system fwyd y DU yn defnyddio tair llinell amddiffyn i ddiogelu defnyddwyr.

Yn gyntaf, y busnesau bwyd eu hunain sy’n gyfrifol am gynhyrchu bwyd diogel a dilyn rheolau hylendid ac olrheiniadwyedd llym, yn ogystal â chael gwared ar fwyd anniogel oddi ar y silffoedd ac ar-lein.

Yn ail, mae awdurdodau lleol yn cynnal arolygiadau ac archwiliadau ar y safle i wirio bod busnesau’n dilyn y rheolau, gan gymryd camau gorfodi os oes angen. 

Yn drydydd, mae’r ASB yn goruchwylio, yn gosod safonau, ac yn cydlynu ymatebion cenedlaethol i ddigwyddiadau, gan gynnwys galw cynnyrch yn ôl ac ymchwiliadau.

https://food.blog.gov.uk/2026/06/11/food-fact-check-what-happens-during-a-food-recall/

seen at 10:24, 11 June in Food Standards Agency.